Τα 200 εκατομμύρια μέλη φτάνει το Facebook

Εκθετικούς ρυθμούς αύξησης των μελών του γνωρίζει το facebook. Τον περασμένο Αύγουστο τα μέλη του έφταναν αισίως τα 100 εκατομμύρια. Κάποια στιγμή μέσα στην επόμενη εβδομάδα τα μέλη του θα φτάσουν τα 200 εκατομμύρια. Αύξηση 100% μέσα σε μόλις 8 μήνες. Αν συνυπολογίσουμε μάλιστα ότι το 70% των χρηστών του βρίσκεται έξω από τις ΗΠΑ τότε βρισκόμαστε μπροστά σε ένα παγκόσμιο φαινόμενο με ευρύτερες ψυχολογικές και κοινωνιολογικές προεκτάσεις.

Καθώς το Facebook αναπτύσσεται και εξελίσσεται, έρχεται όλο και πιο συχνά αντιμέτωπο με τις προσδοκίες των μελών του, που συχνά παίρνουν τη μορφή απαιτήσεων. Οι πρόσφατες αλλαγές στην απεικόνιση της προσωπικής σελίδας των χρηστών προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις, μεγάλο ποσοστό των οποίων δεν ήταν θετικές. Σε συνδυασμό με τα πρόσφατα γεγονότα και τις διαμαρτυρίες με αφορμή ενδεχόμενη αλλαγή των Όρων Χρήσης της υπηρεσίας, όχι αναγκαστικά προς όφελος των χρηστών, οι τελευταίοι έφτασαν σε σημείο να οργανώσουν σχετικό group στην υπηρεσία, με σκοπό τη διαμαρτυρία ενάντια στις πρόσφατες αλλαγές.

Οι ιθύνοντες της εταιρείας εξηγούν ότι οι αλλαγές έχουν μοναδικό σκοπό να επιταχύνουν την ενημέρωση σχετικά με τις δραστηριότητες των μελών. Όπως και να έχει, η διαμάχη σχετικά με τις αλλαγές αντικατοπτρίζει τη δυσκολία ικανοποίησης ενός κοινού διακοσίων εκατομμυρίων, πολλοί εκ των οποίων θεωρούν ότι έχουν λόγο εξαιτίας της συμμετοχής τους στην ανάπτυξη και διάδοση της υπηρεσίας στα πρώτα της δύσκολα βήματα.

"Το ζήτημα με τους χρήστες είναι παράξενο», εξηγεί ο Σίαμ Σουντάρ, ερευνητής στο πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια. «Είναι μια τεχνολογία που οδήγησε στη δημιουργία κοινοτήτων, και έφτασε σε τέτοιο σημείο που τα μέλη τους αισθάνονται το δικαίωμα να αμφισβητήσουν και να προκαλέσουν τον δημιουργό της τεχνολογίας».

Παρόμοιες εντάσεις είχαν υπάρξει λίγο παλιότερα, όταν το Facebook είχε ανακοινώσει τη χρησιμοποίηση της αμφιλεγόμενης διαφημιστικής πλατφόρμας Beacon, αλλά και όταν επιχείρησε να αλλάξει τους όρους χρήσης και δημιουργώντας υπόνοιες ελέγχου στο περιεχόμενο που δημοσιεύουν τα μέλη του. Η απάντηση του Facebook ήταν αρχικά η επαναφορά των παλιών Όρων Χρήσης και κατόπιν η διαβεβαίωση ότι στο εξής δε θα άλλαζε κάτι προτού ζητήσει τη γνώμη των χρηστών του.

Οι άνθρωποι, πολλές φορές θέλουν να διατηρούν μυστικά και ξεχωριστούς κοινωνικούς κύκλους. Το Facebook των διακοσίων εκατομμυρίων μελών είναι μια δύναμη που αναπροσαρμόζει με δυναμικό τρόπο αυτές τις ισορροπίες. Δάσκαλοι «μπλέκουν» στη σφαίρα των μαθητών, γονείς στη σφαίρα των παιδιών τους αλλά και εργαζόμενοι σε εκείνη των εργοδοτών τους. Οι ενοποιήσεις αυτής της μορφής έρχονται από κοινωνιολογική πλευρά σε αντίθεση με την «ομοφιλία», την τάση δηλαδή των ανθρώπων να σχετίζονται κατά βάση με άτομα αντίστοιχης ηλικίας, ενδιαφερόντων και εθνικότητας.

Η τεράστια ανάπτυξη του Facebook προκαλεί αναπόφευκτες συγκρούσεις, καθώς η έννοια του «φίλου» αποκτά πολύ ελαστική ερμηνεία. Σε γενικές γραμμές πάντως, πολλοί σχολιάζουν ότι καλό είναι να αποφεύγουμε τα σχόλια που ενδέχεται να προκαλέσουν πρόβλημα στις σχέσεις με τους εργοδότες μας. Μάλιστα, παρά το ότι οι χρήστες έχουν τη δυνατότητα να επιτρέπουν τη δημοσίευση των σχολίων τους σε επιλεγμένες ομάδες «φίλων» τους, έρευνα δείχνει ότι μόλις το 20% κάνει χρήση αυτών των εφαρμογών.

Κάποια άλλα προβλήματα μπορεί να είναι πιο περίπλοκα, στις περιπτώσεις μεταξύ γονέων και παιδιών ή μεταξύ φίλων. Για παράδειγμα, πώς μπορεί το Facebook να είναι ένα μέρος που έφηβοι μοιράζονται και σχολιάζουν όσα έκαναν στην έξοδο τους, όταν οι γονείς τους χρησιμοποιούν την ίδια υπηρεσία για να ανταλλάξουν επαγγελματικές συμβουλές με δικούς τους γνωστούς και συνεργάτες; Παρά το ότι η υπηρεσία παρέχει μια αποτελεσματική μέθοδο επικοινωνίας μεταξύ ανθρώπων, ταυτόχρονα καταρρίπτονται κάποια όρια μυστικότητας. «Πολλές φορές οι άνθρωποι επιδιώκουν να είναι χωριστά, γονείς και παιδιά είναι ένα καλό παράδειγμα», αναφέρει η Ντάνα Μπόιντ, κοινωνική επιστήμονας που έχει μελετήσει τα κοινωνικά δίκτυα στο Web. «Ήδη βλέπουμε νέους να αναρωτιούνται πώς έφτασαν σε σημείο να έχουν «φίλη» της μητέρα τους. Παρατηρείται μια επιφυλακτικότητα από την πλευρά των νέων, που δεν υπήρχε πριν δύο χρόνια».

Άρθρο στην Καθημερινή

---

/>
target="_blank">
border="0" />

Αναζητούν τρομοκράτες στο Facebook

Με το πρόσχημα της τρομοκρατίας οι κρατικές αρχές ασφαλείας πολλών χωρών προσπαθούν να συλλέξουν και να επεξεργαστούν προσωπικά δεδομένα πολιτών που χρησιμοποιούν κοινωνικά δίκτυα.Η υπουργός Εσωτερικών της Μεγάλης Βρετανίας πρότεινε τη δημιουργία μίας τεράστιας βάσης δεδομένων, στην οποία θα καταχωρούνται οι επαφές εκατομμυρίων χρηστών των λεγόμενων "ιστοσελίδων κοινωνικής δικτύωσης", προκειμένου να παρακολουθούνται αποτελεσματικότερα ύποπτοι για τρομοκρατία, καθώς και μέλη νεανικών συμμοριών.Πρόκειται για το νεότερο τμήμα ενός σχεδίου παρακολούθησης και αποθήκευσης όλων των τηλεφωνημάτων των email και των επισκέψεων σε δικτυακούς τόπους που πραγματοποιούν οι Βρετανοί χρήστες.Στις αρχές της εβδομάδας έκθεση βρετανικού Κέντρου Κοινωνικών Μελετών ανέφερε ότι τουλάχιστον 40 από τις 46 μεγάλες βάσεις προσωπικών δεδομένων πολιτών που διατηρεί αυτή τη στιγμή το βρετανικό κράτος παραβιάζουν το ευρωπαϊκό δίκαιο περί προστασίας προσωπικών δεδομένων και ατομικών ελευθεριών.Έτσι απλά..

---

Προσωπικά δεδομένα και όροι χρήσης των υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης

Την περασμένη Κυριακή, το blog The Consumerist (μια οργανωμένη προσπάθεια χρηστών του διαδικτύου για την προστασία των δικαιωμάτων του καταναλωτή) δημοσίευσε μια ανάλυση των όρων χρήσης του facebook σε απλή γλώσσα, που στην ουσία κατέληγε πως «ο,τιδήποτε δημοσιεύσει ο χρήστης στο Facebook μπορεί να χρησιμοποιηθεί από το τελευταίο με οποιονδήποτε τρόπο, για πάντα, ανεξάρτητα από τις επιθυμίες του χρήστη».Το ITWORLD, που αναδημοσίευσε άμεσα τις πληροφορίες έκανε μια εκτενή αναφορά με τον τίτλο Facebook updates Terms of Use; Internet freaks out (Το facebook αλλάζει τους όρους χρήσης - το Διαδίκτυο φρικάρει).

H δημοσίευση προσέλκυσε αμέσως την προσοχή των χρηστών, με πολλούς να δημιουργούν groups διαμαρτυρίας στο ίδιο το Facebook. Η υπηρεσία προέβη σε άμεση απάντηση ισχυριζόμενη ότι οι όροι χρήσης είχαν αλλαχθεί για να αντικατοπτρίζουν καλύτερα τη συμπεριφορά των χρηστών, ώστε για παράδειγμα, να μην εξαφανίζονται τα σχόλια ενός χρήστη όταν αυτός καταργήσει το προφίλ του (!).

Δεν είναι βεβαίως η πρώτη φορά που το facebook γίνεται στόχος διαμαρτυριών για τις πρακτικές του. Πέντε χρόνια μετά την ίδρυσή του το αμφιλεγόμενο κοινωνικό δίκτυο εξακολουθεί να ισορροπεί πάνω σε τεντωμένο σκοινί ανάμεσα στη δημοσίευση και τον έλεγχο της πληροφορίας. Τόσο αυτό όσο και άλλα κοινωνικά δίκτυα εξακολουθούν να αποθηκεύουν πληροφορίες και προσωπικά δεδομένα των χρηστών που εκμεταλλεύονται για εμπορικούς και διαφημιστικούς σκοπούς (παροχή στοχευμένης διαφήμισης). Στις διαμαρτυρίες συνηθίζουν να απαντούν ότι οι χρήστες έχουν ενημερωθεί και συναινέσει στην επεξεργασία των προσωπικών τους δεδομένων κατά την εγγραφή τους στην υπηρεσία. Πόσοι όμως διαβάζουν τους όρους χρήσης όταν εγγράφονται σε μια υπηρεσία; Κι ακόμα, πόσοι κατανοούν τι ακριβώς σημαίνουν και πώς μπορούν  να αξιοποιηθούν;

Αν ρίξετε μια ματιά στους όρους χρήσης του facebook θα καταλάβετε τι εννοώ. To κείμενο είναι ένα απίθανο κολάζ του αρχικού αγγλικού κειμένου, τμημάτων μεταφρασμένων με προσοχή από νομικούς και άλλων μεταφρασμένων από μηχανή μετάφρασης. Ιδιαίτερα τα τελευταία τμήματα θα μπορούσαν να βγάλουν γέλιο αν δε συσκότιζαν το βασικό σκοπό της υπηρεσίας και δε λειτουργούσαν αποπροσανατολιστικά για τον ανυποψίαστο χρήστη. Η συμμετοχή πχ του facebook στο ΕU Safe Harbor Privacy Framework μεταφράζεται ως "Συμμετοχή του Ε.Ε. Ασφαλή Λιμένα" που φυσικά δεν έχει κανένα απολύτως νόημα (όπως και άλλα σημεία των όρων χρήσης) για τον έστω προσεκτικό χρήστη που θα προσπαθήσει να κατανοήσει σε ποιούς όρους ακριβώς συναινεί κατά την εγγραφή του στην υπηρεσία.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον όμως, έχει η πολιτική απορρήτου του facebook. Αντιγράφω μερικά αποσπάσματα για να βγάλετε τα συμπεράσματά σας:

Όταν χρησιμοποιείτε το Facebook, μπορείτε να δημιουργήσετε το προσωπικό σας προφίλ, να μορφοποιήσετε τις σχέσεις σας, να στείλετε μηνύματα, να πραγματοποιήσετε αναζητήσεις και ερωτήσεις, να μορφοποιήσετε ομάδες, να προτείνετε γεγονότα, να προσθέσετε εφαρμογές και να διαβιβάσετε πληροφορίες μέσω διαφόρων καναλιών. Συλλέγουμε τις πληροφορίες αυτές, έτσι ώστε να μπορούμε να σας παρέχουμε εξατομικευμένες υπηρεσίες και δυνατότητες. Στις περισσότερες περιπτώσεις, θα κρατηθούν αυτές οι πληροφορίες, έτσι ώστε, για παράδειγμα, να μπορείτε να επιστρέψετε για να δείτε προηγούμενα μηνύματα που έχετε στείλει ή απλούστερα να δείτε τη λίστα των φίλων σας. Όταν ενημερώνετε τις πληροφορίες σας, συνήθως διατηρούμε ένα αντίγραφο ασφαλείας της προηγούμενης έκδοσης για ένα εύλογο χρονικό διάστημα για να καταστεί δυνατή η επαναφορά της προηγούμενης έκδοσης των εν λόγω πληροφοριών.

Αναρτάτε Πληροφορίες Χρήστη (όπως ορίζεται από το Facebook Όροι Χρήσης) στον ιστοχώρο με δική σας ευθύνη. Παρόλο που σας επιτρέπουμε να ορίσετε ένα επίπεδο προσωπικού απορρήτου το οποίο περιορίζει την πρόσβαση στις σελίδες σας, σας παρακαλούμε να έχετε υπόψιν σας πως κανένα μέτρο ασφάλειες δεν είναι τέλειο ή αδιαπέραστο. Δεν είναι δυνατόν να ελέγξουμε τις πράξεις των χρηστών με τους οποίους έχετε επιλέξει να μοιράζεστε τις πληροφορίες σας. Έτσι, δε μπορούμε και δεν εγγυόμαστε ότι οι πληροφορίες που παρέχετε στον ιστοχώρο δε θα είναι προσβάσιμες από μη εξουσιοδοτημένα άτομα. Δεν ευθυνόμαστε για οποιαδήποτε παραβίαση των μεθόδων ασφαλείας που έχετε ορίσει εσείς ή ο ιστοχώρος. Κατανοήτε και δέχεστε πως, ακόμη και μετά την αφαίρεση του λογαριασμού, αντίγραφα των πληροφοριών που παρείχατε μπορεί να παραμένουν προσβάσιμα σε αποθηκευμένες σελίδες ή αν οι Χρήστες έχουν αντιγράψει ή αποθηκεύσει τις πληροφορίες χρήστη σας.

[...] Το Facebook μπορεί επίσης να συλλέξει πληροφορίες για εσάς από άλλες πηγές, όπως εφημερίδες, blogs, υπηρεσίες στιγμιαίας ανταλλαγής μηνυμάτων, καθώς και άλλους χρήστες της υπηρεσίας Facebook μέσω της λειτουργίας της υπηρεσίας (π.χ., επισημάνσεις φωτογραφιών) για να σας παρέχουμε πιο χρήσιμες πληροφορίες και μια πιο εξατομικευμένη εμπειρία (sic).

Με τη χρήση του Facebook, συναινείτε τα προσωπικά σας δεδομένα να μεταφερθούν και να υφίστανται επεξεργασία στις Ηνωμένες Πολιτείες.

[...] Μπορεί να προσφέρουμε καταστήματα ή παροχή υπηρεσιών (;;;) από κοινού με άλλες εταιρείες στο Facebook. Μπορείτε να πείτε (τι θέλει να πει ο ποιητής;) όταν μια άλλη εταιρεία δραστηριοποιείται σε οποιοδήποτε κατάστημα ή υπηρεσία που παρέχεται μέσω Facebook, και μπορούμε να κοινοποιήσουμε τις πληροφορίες των πελατών με την εν λόγω εταιρεία σε σχέση με τη χρήση σας σε αυτό το κατάστημα ή υπηρεσία (ό,τι καταλάβατε, καταλάβατε).

Τα συμπεράσματα δικά σας...

UPDATE 18/2/2009:  Έπειτα από το κύμα αντιδράσεων που προκάλεσαν οι νέοι όροι χρήσης, ο ιδρυτής και CEO του Facebook Mark Zuckerberg ανακοίνωσε μέσω του επίσημου blog την επιστροφή στο προηγούμενο κείμενο των κανονισμών.  Zuckerberg αναφέρει στη δημοσίευσή του ότι η ηγετική ομάδα της εταιρείας είχε να επιλέξει ανάμεσα στην αναδιατύπωση των όρων και την επιστροφή στους παλαιούς. Τελικά, αποφασίστηκε η επάνοδος στους προηγούμενους κανόνες, προκειμένου να μη μείνουν σκιές σχετικά με τις προθέσεις της υπηρεσίας. Αυτό, βέβαια, δε σημαίνει ότι η επάνοδος είναι οριστική. Ο Zuckerberg υπογράμμισε ότι θα υπάρξουν νέοι όροι στο προσεχές μέλλον, οι οποίοι όμως θα λαμβάνουν υπ' όψιν τα δικαιώματα των χρηστών (ΠΗΓΗ: Pc Magazine).

---

Το Facebook αποκαλύπτει τις ημερομηνίες γέννησης των μελών του

Θα ήταν αστείο αν δεν ήταν εξαιρετικά επικίνδυνο.

Το Facebook, η γνωστή υπηρεσία κοινωνικής δικτύωσης, υπόλογη και στο παρελθόν για τον τρόπο με τον οποίο χειρίζεται τα προσωπικά δεδομένα των μελών της, έκανε άλλη μια γκάφα. Κατά την δημόσια παρουσίαση της beta έκδοσης της νέας μορφής του δημοφιλούς ιστοτόπου κοινωνικής δικτύωσης, αποκαλύφθηκαν οι ημερομηνίες γέννησης χρηστών που είχαν επιλέξει να μην εμφανίζεται δημόσια η πληροφορία αυτή! Οι ημερομηνίες γέννησης αποτελούν πολύτιμο στοιχείο για όσους προσπαθούν να υποκλέψουν προσωπικά στοιχεία με σκοπό τη δημιουργία πλαστών ταυτοτήτων.

Η γκάφα του Facebook, που οφείλεται σε λανθασμένη σχεδίαση, υπενθυμίζει πόσο ευάλωτα είναι τα προσωπικά μας δεδομένα και πόσο λίγα έχουν γίνει στην κατεύθυνση προστασίας τους.

Πρόσφατα, σε portal Πανεπιστημιακού Ιδρύματος, είδα με έκπληξη ότι η ανάκτηση των κωδικών χρήσης του συστήματος γίνεται με την εισαγωγή του αριθμού της αστυνομικής ταυτότητας και της ημερομηνίας γέννησης.

Όταν συζήτησα το θέμα με γνωστό που ασχολείται με τη σχεδίαση παρόμοιων συστημάτων όχι μόνο δεν έδειξε να εκπλήσσεται αλλά με μάλωσε κιόλας:-Μα καλά, είπε, δίνεις τον αριθμό της ταυτότητάς σου στον οποιονδήποτε; Αν υποκλέψουν τους κωδικούς σου ΕΣΥ θα φταις που δεν προσέχεις.Ο φίλος μου θα είχε δίκιο αν είχα όντως τη δυνατότητα να μην επιδεικνύω την αστυνομική μου ταυτότητα ή να μην χρησιμοποιώ το ΑΦΜ μου. Αλλά δοκιμάσατε να κάνετε ποτέ συναλλαγή, σε τράπεζα ας πούμε, χωρίς αστυνομική ταυτότητα; Να χρησιμοποιήσετε πιστωτική κάρτα; Να κάνετε μια υπεύθυνη δήλωση χωρίς να σας ζητήσουν τον αριθμό της ταυτότητας;Η μόνιμη επωδός του υπαλλήλου από την άλλη πλευρά του γκισέ είναι: "Μπορώ να δω την ταυτότητά σας; Ωραία, βάλτε εδώ μια υπογραφούλα και γράψτε από κάτω το τηλέφωνό σας". Στο μεταξύ έχει σημειώσει τον αριθμό της αστυνομικής ταυτότητας.

Και μετά; Ποιοι άλλοι έχουν πρόσβαση σ' αυτά τα δεδομένα; Καταχωρίζονται σε βάσεις; Συγκρίνονται, διασταυρώνονται, εμπλουτίζονται, πωλούνται; Σε ποιούς;

Και μη βιαστούμε να πούμε  ότι υπάρχει νομοθετικό πλαίσιο που το απαγορεύει και Αρχή Προστασίας που εποπτεύει την εφαρμογή του. Τότε που βρίσκουν τα στοιχεία οι λογής - λογής διαφημιστές, δημοσκόποι και πωλητές; Μη μου πείτε από τον τηλεφωνικό κατάλογο. Το τηλέφωνό μου δεν υπάρχει στον τηλεφωνικό κατάλογο. Αλλά καθημερινά βομβαρδίζομαι (όπως όλοι υποθέτω) από προσφορές καρτών, δανείων, προϊόντων κλπ. Κι όχι μόνο αυτό.

Όταν γεννήθηκε η κόρη μου, το μαιευτήριο μάς ζήτησε να υπογράψουμε μια υπεύθυνη δήλωση για τον αν επιθυμούμε να λαμβάνουμε "ενημέρωση" για παιδικά προϊόντα, τροφές κλπ. Απαντήσαμε αρνητικά. Πριν επιστρέψουμε σπίτι το γραμματοκιβώτιο στέναζε από το βάρος των σχετικών διαφημιστικών. Δυο τρεις κυρίες μάλιστα έκαναν τον κόπο να έρθουν ως το σπίτι για να μας δώσουν "δωράκια" της εταιρείας τους για το μωρό. Έξι μήνες μετά άρχισαν τα τηλέφωνα των ασφαλιστών: "Με μια μικρή μηνιαία καταβολή εξασφαλίζετε το παιδί σας". Έπειτα από τρία χρόνια άρχισαν τα διαφημιστικά των παιδικών σταθμών και των κέντρων "δημιουργικής απασχόλησης". Τώρα κατακλυζόμαστε από διαφημιστικά ιδιωτικών σχολείων.

Όλες αυτές οι διαφημίσεις έχουν έναν κοινό παρανομαστή. Ο παραλήπτης τους είναι πρόσωπο -νομικά- ανύπαρκτο, που φέρει το βαφτιστικό όνομα της συζύγου μου και το δικό μου επίθετο. Το όνομα αυτό το χρησιμοποίησε η σύζυγός μου χωρίς τη θέλησή της (όπως και οι υπόλοιπες γυναίκες) μια και μόνη φορά στο μαιευτήριο που γέννησε. Ναι, ναι, στο ίδιο που υπογράψαμε δήλωση ότι δεν επιθυμούμε να χρησιμοποιηθούν τα προσωπικά μας δεδομένα...

Δείτε επίσης: Ετικέτες «Big Brother» και προσωπικά δεδομένα