Παρασκευή 15 Αυγούστου 2008

Θάλαμον και δώμα και αυλήν

Ξεσκαρτάροντας εφημερίδες των τελευταίων ημερών έπεσε το μάτι μου σε ένα κείμενο - διαμαντάκι της αρχιτεκτόνισσας Σουζάνας Αντωνακάκη στα ΝΕΑ. Κι ήρθε να με γεμίσει νοσταλγία για μια εποχή οριστικά χαμένη που καλοκαίρι στην πόλη δε σήμαινε καταφυγή στην ασφάλεια του κλιματιστικού αλλά ευκαιρία για βεγγέρα, παιχνίδι ατέλειωτο σε άχτιστες αλάνες, μέρες και νύχτες που μοσχοβόλαγαν ζεστό χώμα και γιασεμί και νυχτολούλουδο. Τότε που τα όρια ανάμεσα στον ιδιωτικό και τον δημόσιο χώρο ήταν χαλαρά και οι νύχτες μας δροσίζονταν σε αστροφώτιστες ταράτσες.

Αντιγράφω:

Θάλαμον και δώμα και αυλήν (Ιλιάδα Ζ 316)


"Το καλοκαίρι φέρνει μαζί του όλες τις χάρες της κατοίκησης του υπαίθρου, μνήμες που παραπέμπουν σε ένα παρελθόν οριστικά χαμένο.

Ήτανε εκείνες οι νύχτες του καλοκαιριού, όταν η ζωή και η καθημερινότητα μεταφέρονταν συστηματικά από τον εσωτερικό χώρο του σπιτιού στο ύπαιθρο: φαγητό, ύπνος, παιχνίδι, βεγγέρα, διάβασμα, ψυχαγωγία είχανε τις δικές τους γωνιές για φιλική συντροφιά, περισυλλογή και για την κατοικημένη μοναξιά, όπως ο Μarcel Ρroust χαρακτηρίζει την απόλαυση της ανάγνωσης στο οικογενειακό εξοχικό του σπίτι.

Δεν ήτανε προνόμιο ορισμένων που κατοικούσαν σε μεγάλα σπίτια, περιοχές για υπαίθρια ζωή υπήρχαν- στην κλίμακά τουςκαι στα μικρά σπίτια στην πόλη, στα προάστια ή στην εξοχή.

Η συνολική οργάνωση του χώρου στο μικρό αυτό σύμπαν της κατοίκησης έδινε ιδιαίτερη χαρά σε μας τα παιδιά, καθώς το σπίτι αποκτούσε μια άλλη διάσταση το καλοκαίρι, μια άμεση σχέση με τη φύση, το χώμα, τα δέντρα, τις μυρωδιές των λουλουδιών, τον ουρανό, ήτανε σαν να ζούσαμε το σπίτι μας από την ανάποδη.

Οι συνειρμοί οδηγούν σε αξέχαστες μνήμες: από τη σκοτεινιά του υπογείου με τη διαπεραστική υγρασία της γης μέχρι την ταράτσα με το άμετρο βάθος του ουρανού και τις άπειρες μεταμορφώσεις του φωτός στη διάρκεια της ημέρας και της νύχτας.

Θυμάμαι τις εφήμερες μετακινήσεις για ύπνο στη βεράντα του σπιτιού μας, κοντά στα γνώριμα δέντρα του μικρού κήπου με την ευωδιά του γιασεμιού, είτε στην ταράτσα τις πιο ζεστές νύχτες κάτω από τον έναστρο ή σκοτεινό ουρανό με πανσέληνο ή με αστροφεγγιά.

Θυμάμαι τις βεγγέρες στο καταβρεγμένο για δροσιά πεζοδρόμιο, τις φιγούρες των γειτόνων, τις κουβέντες και τα αστεία τους, και μας τα παιδιά να παίζουμε μέχρι τελικής πτώσης στον δρόμο, στις αλάνες- τα άδεια οικόπεδα- με τις μολόχες, τις τσουκνίδες, τα χαμομήλια και τα αγριόχορτα, μια φυτολογία που ακόμα με ακολουθεί.

Κι αυτά τα βραδινά παιχνίδια να διακόπτονται από τις κουβέντες μας στα σκαλοπάτια των σπιτιών, με ταξίδια φανταστικά και με ιστορίες που άρχιζαν συνήθως με την πρόταση: Θα ήτανε λέει ή θα πήγαινα λέει. Αυτή η μαγική λεξούλα λέει, θυμάμαι ακόμα πόσο μας έδινε το ελεύθερο να ανιχνεύουμε περιοχές άγνωστες και να απολαμβάνουμε, με τη φιλική συντροφιά των παιδιών της γειτονιάς, τις δυνατότητες που προσφέρει ο καλπασμός της φαντασίας και η αυθόρμητη διατύπωση της επιθυμίας.

Σε μια εποχή που το ύπαιθρο, δημόσιο ή ιδιωτικό, όλο και στενεύει, είναι άραγε δυνατό να μεταφέρουμε στις νέες κατασκευές αντίστοιχες ποιότητες;

Η εμπορευματοποίηση, το άγονο θεσμικό πλαίσιο και το εχθρικό περιβάλλον των πόλεων οδηγεί στην εσωστρέφεια, στον εγκλεισμό και σε μονοσήμαντες προτάσεις κατοίκησης. Κι όμως, υπάρχουν κάποια αισιόδοξα μηνύματα ανατροπής των στερεοτύπων, καθώς οι νέες τεχνολογίες προσφέρονται για τη βελτίωση του μικροκλίματος των πόλεων. Τα πρόσφατα δημοσιεύματα για πράσινες ταράτσες ήρθαν να διαταράξουν τη λιμνάζουσα πραγματικότητα ως κεραυνός εν αιθρία.

Η κατοίκηση των στεγών ή των δωμάτων παραπέμπει στις αλτάνες, ελαφρές κατασκευές με πέργκολα πάνω στις στέγες των σπιτιών της Βενετίας του 14ου αιώνα, γνώριμες από τις ζωγραφιές του Canalettο ή του Carpaccio, στις οποίες ο Christopher Αlexander στηρίζεται στο βιβλίο του Ρattern Language για να προτείνει μια διαφορετική κατοίκηση του δώματος ή των στεγών στη σύγχρονη αρχιτεκτονική.

Ο Άρης Κωνσταντινίδης στο βιβλίο του Στοιχεία Αυτογνωσίας με σκίτσα και φωτογραφίες καταγράφει αντίστοιχες κατασκευές στην Ελλάδα στους προσφυγικούς συνοικισμούς της Αθήνας. Στις σημειώσεις του ίδιου βιβλίου διαβάζουμε ότι ένας ξένος περιηγητής έγραφε στο οδοιπορικό του: Οι Έλληνες χτίζουν τα σπίτια τους και κοιμούνται έξω."

Κάνουμε και πλακίτσα;



Διαβολική σύμπτωση ή να καταγγείλω την αμερικανόπνευστη προβοκάτσια; Μα να καρφώνει ο κόκκινος δράκος μπροστά στο εμβρόντητο μπλε ...ποντίκι;

Από τη χτεσινή πρώτη σελίδα του Google.

Πέμπτη 14 Αυγούστου 2008

Μιούζικαλ στο Διαδίκτυο: Coming soon to a computer near you



Μέχρι πρόσφατα ο μεγαλύτερος εφιάλτης των τηλεοπτικών δικτύων ήταν η πειρατεία. Με προσφυγές στα δικαστήρια προσπάθησαν να υποχρεώσουν τους μεγάλους παρόχους είτε να απομακρύνουν τηλεοπτικές σειρές από τους servers τους είτε να τους παραδώσουν τα προσωπικά στοιχεία όσων είχαν διακινήσει παρόμοιο υλικό στο διαδίκτυο (βλέπε υπόθεση Viacom εναντίον Google).

Ο νέος μεγάλος τους εφιάλτης είναι η διάθεση στο διαδίκτυο τηλεοπτικών παραγωγών απευθείας από τους δημιουργούς.

Ακολουθώντας το δρόμο που άνοιξαν πολλοί μουσικοί που αποφάσισαν να διαθέσουν οι ίδιοι στο διαδίκτυο  τη μουσική τους παρακάμπτοντας τις δισκογραφικές εταιρείες, ο σεναριογράφος Τζος Γουέντον δημιούργησε μια σειρά μιούζικαλ με τίτλο "Doctor Horrible's Sing-Along Blog, προορισμένη αποκλειστικά για το διαδίκτυο. Η σειρά παίζεται στο site DrHorrible.com και αποτελείται από επεισόδια των 14 λεπτών.

Τα πρώτα τρία επεισόδια προβλήθηκαν δωρεάν αλλά μετά την επιτυχία της σειράς όποιος θέλει να τα παρακολουθήσει θα πρέπει να πληρώσει. Μάλιστα, εδώ και αρκετές εβδομάδες η σειρά γνωρίζει μεγάλη επιτυχία και στο itunes, στο οποίο διατίθεται για μεταφόρτωση.

Το πλήγμα για τα τηλεοπτικά δίκτυα που χάνουν διαφημιστικά έσοδα γίνεται μεγαλύτερο αν αναλογιστεί κανείς ότι το μιούζικαλ απαιτεί πανάκριβες παραγωγές που πιστευόταν ότι δε θα μπορέσουν να αποσβεστούν από την προβολή τους στο διαδίκτυο και μόνο.

Μετά τα social media λοιπόν, που επικεντρώνονται κυρίως στην ανεξάρτητη πληροφόρηση, τώρα και social entertainment. Δε θα πλήξουμε...

[youtube mXI3obHfwgU&hl=en&fs=1"]

Όλη η γνώση σε 5 λεπτά (το πολύ)!

Θέλετε να επισκευάσετε μόνοι το αυτοκίνητό σας, να διορθώσετε μια οικιακή συσκευή, να μαγειρέψετε ένα δύσκολο φαγητό, να φτιάξετε ένα μικρό κήπο και εκατοντάδες άλλα; Αν η απάντηση είναι καταφατική αλλά δεν είστε διατεθειμένοι να διαθέσετε χρόνο για να διαβάσετε τεράστια κείμενα και εξειδικευμένους οδηγούς τότε υπάρχει λύση. Ακούει στο όνομα 5min Life Videopedia και είναι νέος διαδικτυακός τόπος στον οποίο θα βρείτε απαντήσεις για ό,τι σας απασχολεί σε μορφή βίντεο διάρκειας 5 λεπτών το πολύ.

Η ιδέα των δημιουργών του ιστοτόπου είναι απλή: αν κάτι δεν μπορεί να εξηγηθεί επαρκώς σε 5 λεπτά δεν αξίζει να το επιχειρήσετε μόνοι. Η θεματολογία του 5min είναι ευρύτατη, το υλικό φροντισμένο και οι συμβουλές εύστοχες. Αλλά προσοχή! Αν αποφασίσετε να υιοθετήσετε συμβουλές του 5min που αφορούν σε ηλεκτρολογικές ή ηλεκτρονικές εγκαταστάσεις ας έχετε υπόψη ότι οι προδιαγραφές στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού ενδέχεται να είναι διαφορετικές από αυτές που ισχύουν στην Ευρώπη. (Την πάτησα και το έμαθα...)

Knol, η "show me the money" εκδοχή της wikipedia



Πριν από μερικές εβδομάδες η Google ξεκίνησε τη λειτουργία του Knol, της δικής εκδοχής διαδικτυακής εγκυκλοπαίδειας που αναμένεται να ανταγωνιστεί άμεσα τη δημοφιλή Wikipedia. Το όνομα της υπηρεσίας (προφέρεται νολ) προέρχεται από τον όρο Knowledge (γνώση).  Knol είναι και η μονάδα γνώσης, το λήμμα της εγκυκλοπαίδειας. Ένας από τους επικεφαλής του προγράμματος, ο Σέντρικ Ντυπόντ, δήλωσε ότι βασικός στόχος του Knol είναι να συμπληρώσει τα κενά γνώσης που υπάρχουν στο Διαδίκτυο σήμερα.

Αν και σε μια πρώτη ανάλυση το Κnol φαίνεται να είναι αντιγραφή της εξαιρετικά επιτυχημένης Wikipedia, μια προσεκτικότερη ματιά στις δυο υπηρεσίες αναδεικνύει αρκετές διαφορές:

  • Στη Wikipedia κάθε λήμμα είναι μοναδικό. Προτάσεις για βελτίωση μπορούν να κατατίθενται και, εφόσον εγκριθούν, εμπλουτίζουν ή αναθεωρούν την αρχική έκδοση. Αντίθετα, οι υπεύθυνοι της Google ξεκαθάρισαν από την αρχή ότι μπορεί να υπάρχουν περισσότερα από ένα άρθρα για το ίδιο θέμα.

  • Ενώ στη Wikipedia τα άρθρα είναι προϊόν συλλογικής και συνεχούς επεξεργασίας ανώνυμων, κατά κανόνα, συντακτών, στο Knol  οι συγγραφείς υπογράφουν τα κείμενά τους ενώ οι αναγνώστες δεν θα μπορούν ελεύθερα να συνεισφέρουν και να προσθέσουν στοιχεία σε μία εγγραφή, παρά μόνο με τη συγκατάθεση του πρώτου συγγραφέα.

  • Θέλοντας να δώσει κίνητρα στους επιστήμονες και ειδικούς να δημοσιεύσουν κείμενα στο Knol, η Google δίνει τη δυνατότητα στους αναγνώστες να αξιολογούν τα κείμενα για την αξιοπιστία και το περιεχόμενό τους, ενώ θα επιτρέπει στους συγγραφείς να τοποθετούν διαφημίσεις, ποσοστό των οποίων θα καταλήγει στους ίδιους ενώ οι συντάκτες της Wikipedia δεν αποκομίζουν κανένα υλικό όφελος από την ενασχόλησή τους με την εγκυκλοπαίδεια.


Η τελευταία (θεμελιώδης) διαφορά αποκαλύπτει και τη στρατηγική ανάπτυξης της Google. Η προθυμία της να μοιραστεί ένα μέρος των διαφημιστικών εσόδων με τους συγγραφείς των κειμένων δε συνδέεται μόνο με την επιθυμία της να εξασφαλίσει την εγκυρότητα του περιεχομένου αλλά με την πρόθεσή της να καρπωθεί για λογαριασμό της την απίστευτη επιτυχία του οχλογενούς (crowdsourced) περιεχομένου, δηλαδή του περιεχομένου που δεν παράγεται από επαγγελματίες αλλά από χιλιάδες χρήστες που προσφέρουν δωρεάν το αποτέλεσμα της πνευματικής τους εργασίας. Το περιεχόμενο και οι δεκάδες υπηρεσίες που προσφέρει η Google (άλλες λιγότερο και άλλες περισσότερο επιτυχημένες) δημιουργούν κοινό και το κοινό αυτό είναι το πολύτιμο "εμπόρευμα" που μεταπωλείται κατά κάποιο τρόπο στους διαφημιστές.

Πάντως μέχρι τη στιγμή που γράφεται αυτό το κείμενο η υπηρεσία δε φαίνεται να γνωρίζει την εκρηκτική επιτυχία που περίμεναν οι δημιουργοί της. Το ενδιαφέρον είναι μάλλον περιορισμένο, η αναζήτηση γίνεται με λιγοστά κριτήρια ενώ και η θεματολογία είναι μονόπλευρα προσανατολισμένη σε ιατρικά θέματα. Σε κάθε περίπτωση όμως, η είσοδος ενός μεγάλου παίκτη στο χώρο της αποθησαύρισης της γνώσης που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο μόνο οφέλη μπορεί να προσφέρει στους τελικούς χρήστες.

Τετάρτη 13 Αυγούστου 2008

e-learning 2.0: υπάρχει λόγος;

Καλά, εδώ δεν πήραμε χαμπάρι από την πρώτη γενιά του e-learning θα αρχίσουμε τώρα να μιλάμε για e-learning 2.0; Κατανοητό, αλλά  παρά τον σκεπτικισμό, που όπως είναι φυσικό ορθώνεται και εδώ, θεωρούμε πως το πέρασμα στο e-learning 2.0 (ή με όποιο άλλο buzzword θα παρουσιάζεται) είναι εκ των πραγμάτων επιβεβλημένο καθώς:

  • Μια γενιά ανθρώπων που βίωσε τις αλλαγές που έφερε η εξάπλωση του παγκόσμιου Ιστού χρησιμοποιεί τις εφαρμογές του web 2.0 για να επικοινωνεί, να ενημερώνεται, να ψυχαγωγείται, να μαθαίνει. Η γενιά αυτή έχει μάθει να αντλεί και να χρησιμοποιεί πληροφορία με μεγαλύτερους ρυθμούς απ? ότι τα παραδοσιακά εκπαιδευτικά συστήματα αλλά και η ηλεκτρονική μάθηση «πρώτης γενιάς» μπορούσε να προσφέρει. Η γενιά αυτή αναζητά και για τις μαθησιακές διεργασίες στις οποίες εμπλέκεται την «αυτονομία» που απολαμβάνει στις άλλες της δραστηριότητες.

  • Μια από τις απροσδόκητες εξελίξεις που έφερε το web 2.0 ήταν η απίστευτη επιτυχία του οχλογενούς (crowdsourced) περιεχομένου, δηλαδή του περιεχομένου που δεν παράγεται από επαγγελματίες αλλά από χιλιάδες χρήστες που προσφέρουν δωρεάν το αποτέλεσμα της πνευματικής τους εργασίας. Η εξέλιξη αυτή αλλάζει από μόνη της τους όρους παραγωγής περιεχομένου. Η Wikipedia, δείγμα λαμπρό των νέων τάσεων, έχει φτάσει το 1.800.000 λήμματα έναντι 65.000 της τελευταίας έκδοσης της Britannica. Παράλληλα, η ανανέωση είναι σχεδόν δημοσιογραφική: από τις 7 Αυγούστου, η Wikipedia φιλοξενεί λήμμα για τον πόλεμο Ρωσίας - Γεωργίας που ενημερώνεται καθημερινά και παραπέμπει σε εκατοντάδες εξωτερικούς συνδέσμους. Κι αν είναι εύλογες οι αντιρρήσεις για την εγκυρότητα των δεδομένων, θα μπορούσε κανείς να αντιτείνει ότι οι μεταγνωστικές δεξιότητες που πλέον πρέπει να καλλιεργεί η εκπαίδευση θα πρέπει να ενισχύουν την κριτική ικανότητα καθώς και την ικανότητα διασταύρωσης και επαλήθευσης των δεδομένων.

  • Ακόμη, όμως, και αν καμιά από τις παραπάνω συνθήκες δεν ίσχυε ένα και μόνο ?ποσοτικό- δεδομένο θα αρκούσε κατά τη γνώμη μας για να άρει τον σκεπτικισμό: Για κάθε μέρα που εμείς θα ερίζουμε για το σύστημα εισαγωγής στα Πανεπιστήμια και τον αριθμό των εξεταζομένων μαθημάτων (αυτά μας βεβαιώνουν πως υπάρχει ακόμα εκπαιδευτικό σύστημα στον τόπο) 65.000 νέα βίντεο θα ανεβαίνουν στο youtube και 300 μαθήματα θα προστίθενται στις χιλιάδες εγκαταστάσεις του moodle παγκοσμίως?


Σχετικά:

e-learning 2.0

Οι εξελίξεις στον Παγκόσμιο Ιστό, στον βαθμό που αφορούν όχι απλές τεχνικές εξελίξεις, αλλά βαθιές τομές στη σχέση των ίδιων των χρηστών με το μέσο, δε μπορούσαν να αφήσουν ανεπηρέαστη και την η-εκπαίδευση. Ο όρος eLearning 2.0, χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 2005 από τον Stephen Downes. Η σημειολογία του όρου υποδηλώνει τη μετάβαση από το παραδοσιακό μοντέλο του eLearning ως έναν τύπο περιεχομένου που τον δημιουργούσαν «ειδικοί» και οργανωνόταν σε θεματικές ενότητες και κύκλους μαθημάτων για να προσφερθεί στους σπουδαστές, σε μια νέα μορφή δημιουργίας, ταξινόμησης και διανομής του περιεχομένου, όπου, κατ? αναλογία με το web 2.0, τον κύριο λόγο θα τον έχουν οι χρήστες.
Παράλληλα, σηματοδοτεί αναδυόμενες τάσεις στον χώρο του eLearning, που θα μπορούσαν να συνοψιστούν στα παρακάτω:

  • Στο eLearning 2.0, οι σπουδαστές δημιουργούν οι ίδιοι περιεχόμενο, συνεργάζονται μέσα από εφαρμογές όπως τα wikis, blogs, συστήματα διαχείρισης περιεχομένου και συστήματα διαχείρισης μαθημάτων, συνεργατικές εφαρμογές κλπ και εντέλει διαμορφώνουν δίκτυα μάθησης όπου τόσο η παραγωγή και η διανομή του περιεχομένου όσο και οι ευθύνες για το κατεξοχήν οργανωσιακό μέρος της μαθησιακής διαδικασίας κατανέμονται στους ίδιους τους χρήστες.

  • Η ίδια η μαθησιακή διεργασία επωφελείται ιδιαίτερα από την ύπαρξη πολλών πηγών περιεχομένου που συγκεντρώνονται σε ενιαίες μαθησιακές εμπειρίες. Η ύπαρξη πολυποίκιλων πηγών σε συνδυασμό με τις τεχνολογίες που επιτρέπουν τη συνεργασία των χρηστών και το συνδυασμό των πρωτογενών δεδομένων, μεταβάλλουν ριζικά το διδακτικό περιβάλλον. Το πρωτογενές υλικό μεταβάλλεται σε δυναμικό εργαλείο για τη σταδιακή ανακάλυψη και οικοδόμηση της έννοιας με σκοπό την κατασκευή σύνθετης γνώσης. Το υπερκείμενο και οι νέες τεχνικές (πχ τα mash ups) διευκολύνουν τη συσχέτιση των πρωτογενών δεδομένων και η πολυμεσικότητα ενώνει στο ίδιο τεχνούργημα πολλά διαφορετικά είδη ψηφιακών πηγών. Παράλληλα με τη χρήση μεταδεδομένων τα αρχικά μαθησιακά αντικείμενα μπορούν να επαναχρησιμοποιούνται, να συγκεντρώνονται και να υποβάλλονται σε «κατευθυνόμενες αναγνώσεις». Στην ουσία οι χρήστες έχουν πλέον τη δυνατότητα  «επίσκεψης» και κριτικής ανασύνθεσης της πραγματικότητας, μέσα από την κατάλληλη επιλογή μαθησιακών δεδομένων και των μεταξύ τους δεσμών.


Σχετικά: